Bilindiği üzere Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’ın “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin (j) bendinde kıymetli madenler “her tür ve şekilde altın, gümüş, platin ve paladyum” olarak sayılmakta olup anılan bendin (iv) sayılı alt bendinde standart işlenmemiş gümüş “en az %99,9 saflıkta, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen bar, külçe veya granül halindeki gümüş” şeklinde tanımlanmaktadır.
Mezkur Karar’ın kıymetli madenler, taşlar ve eşyaların yurt içinde alım satımı ile ülkemize ithali ve ülkemizden ihracına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde “Yurt içinde yalnızca Darphane, Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler ile Borsa İstanbul A.Ş. tarafından yayımlanan Rafineriler Listesinde yer alan dışarıda yerleşik rafinerilerce üretilmiş standart işlenmemiş kıymetli madenlerin alım satımı mümkündür.” hükmü yer almakla birlikte bahse konu fıkranın (b) bendi “Yurt içinde kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, yalnızca bankalar, Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler, kıymetli madenler aracı kuruluşları ve yetkili müesseseler ile 14/4/2021 tarihli ve 31454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikte
tanımlanan ve söz konusu Yönetmelik kapsamında Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri tarafından standart işlenmemiş kıymetli madenler ile basılı kıymetli madenlerin alım satımı yapılabilir.” hükmünü amir bulunmaktadır.
Diğer taraftan; bahse konu Karar’ın 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendinde ise “Türkiye’de yerleşik kişilerin Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler ile Borsa İstanbul A.Ş. tarafından yayımlanan Rafineriler Listesinde yer alan dışarıda yerleşik rafinerilerce veya Darphane tarafından üretilmiş standart işlenmemiş kıymetli madenleri bankalar, Bakanlıkça faaliyet izni verilen rafineriler, kıymetli madenler aracı kuruluşları ve yetkili müesseseler ile Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmelerinden almaları ve bunlara satmaları serbesttir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu Karar’ın 7 nci maddesinin yedinci fıkrasının (ç) bendinde Bakanlığımızın yurt içinde alınıp satılabilecek işlenmemiş kıymetli madenlerin nitelikleri ile işlenmemiş ve basılı kıymetli madenlerin yurt içinde alım satımına ilişkin istisnaları belirlemeye, gerekli göreceği tedbirleri almaya yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan; 23.02.2023 tarihli ve 32113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/1) (Tebliğ) ile kıymetli madenlerin standartları ve kıymetli maden rafinerilerinin kuruluş, faaliyet, gözetim ve denetim
esasları ile Borsa İstanbul’da işlem gören kıymetli madenlerin standartlarına ve ürünleri Borsada işlem gören kıymetli maden rafinerilerine ilişkin esaslar düzenlenmektedir.
Bahse konu Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde granül, “altın, gümüş, platin veya paladyumdan oluşan çok küçük kürecikler” şeklinde tanımlanmış olup mezkur fıkranın (m) bendinde standart işlenmemiş kıymetli madenler, mezkur Tebliğ’in 4 üncü maddesinde belirlenen en az saflık ayarını haiz, işlenmemiş barlar veya külçeler halindeki altın, platin ve paladyum ile bar, külçe veya granül halindeki gümüş olarak ifade edilmektedir.
Ayrıca söz konusu Tebliğ’in 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında rafinerilerce üretilecek standart işlenmemiş gümüşün saflık ayarının en az 99,9/100 olmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmış olup aynı maddenin dördüncü fırkasında “Rafinerilerce üretilecek granül gümüşlerin; granül torbasında ve
mühürlü olması, torbanın üzerinde ayar, ağırlık (torba ağırlığı dâhil olmadan), rafineri ismi ya da amblemi ile “Granül Gümüş” ya da “Silver Granules” ibarelerinden birinin ve üretim tarihinin bulunması zorunludur. Şu kadar ki üretim tarihi mührün üzerinde veya ayrı bir etikette de belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede; Bakanlığımıza yapılan bildirimler ve internet ortamında yapılan reklam ve yayınların tetkikinden granül gümüşlerin yukarıda anılan mevzuata hükümlerine uygun olmayan şekilde, örneğin küçük şeffaf poşetler ya da plastik kavanozlar içerisinde, satışının gerçekleştirildiği anlaşılmış olup
kambiyo mevzuatına aykırılık teşkil eden işlemler için Bakanlığımızca gerekli işlemler tesis edilmektedir. Bu itibarla; konuya ilişkin farkındalığın artırılmasını teminen kıymetli madenler üretimi ve/veya ticareti ile iştigal edenlere ilişkin Birliğiniz üyesi odalara,
Yalnızca Bakanlığımızca gümüş rafinaj faaliyeti için faaliyet izni verilen rafineriler ya da Bakanlığımız internet sitesinde yayımlanan güncel duyurularda Tebliğ’in geçici 1 inci maddesi kapsamında rafineri faaliyet izni almak üzere Bakanlığımıza başvuruda bulunduğu belirtilen ve her bir kıymetli maden türü itibarıyla listelenerek taraflarınca üretilen işlenmemiş kıymetli madenler ile basılı kıymetli madenlerin alım satımının mümkün olduğu ifade edilen Türkiye’de yerleşik tüzel kişiler, Borsa İstanbul A.Ş. tarafından yayımlanan Rafineriler Listesinde yer alan dışarıda yerleşik rafineriler veya Darphane tarafından üretilmiş olan granül şeklindeki standart işlenmemiş gümüşlerin alım satıma konu edilebileceği,
Satışı yapılacak granül şeklindeki standart işlenmemiş gümüşlerin; granül torbasında ve mühürlü olmasının, torbanın üzerinde ayar, ağırlık (torba ağırlığı dâhil olmadan), rafineri ismi ya da amblemi ile “Granül Gümüş” ya da “Silver Granules” ibarelerinden birinin ve üretim tarihinin bulunmasının zorunlu olduğu ve bu şartları sağlamayan granül gümüşlerin alım satımının yapılamayacağı,
Aksi şekilde alım satım işlemi gerçekleştirildiğinin tespiti halinde, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında yasal işlem başlatılacağı belirtilmiştir.
